Cumhuriyet Dönemi -İlk Kürt İsyanları (1924-1926) (9786255796387)

23 Şubat’ta Cumhuriyet gazetesi isyanı hilafet meselesi ve irticai olarak değerlendiriyordu: “( ... ) Hadisenin bidayeti irticakarane fikirlerle başlamıştır. Asiler ve bilhassa Said-el Kürdi Hilafet meselesini ortaya atarak cahil halkı herhangi bir tesir altında teşvik etmeye başlamışlardır. Mahalli jandarmalardan bir kısmı zaten kendi arkadaşları üzerine silah istimal etmeyeceklerini söyleyerek ussata iltihak etmişlerdir. Hükümet, bidayette hadisenin mevzi surette bastırılmasını arzu etmekten asiler üzerine kuva-yı askeriye sevk etmemişti.” Gazetede isyan hareketinin o güne kadar geçirdiği evreler anlatıldıktan sonra “Şayan-ı dikkat olan cihet, asilerin irtica maksadıyla ecnebi tesirleri altında kalmalarıdır” denilerek isyanı adeta dış güçlere bağlamaktaydı. Hükümet’in idare-i örfiye ilan ettiği ifade edildikten sonra (Hükümet’in) dini siyasete alet edenler hakkında şiddetli bir kanun çıkarma hazırlığında olduğu da gazetede duyurulmaktaydı. 24 Şubat’ta hükümet durumu ve alınacak tedbirleri Halk Partisi Meclis Grubu’na sundu. Toplantıya Mustafa Kemal, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak da katıldı. Milletvekillerine durumu Hükümet adına Başbakan Fethi Bey ve İçişleri Bakanı Cemil Bey anlattı. Fethi Bey olayın “irticai bir isyan” olduğunu bildiriyordu. Şeyh Said’in Beyannamesi’ni gruba okudu. Fethi Bey olayın Kürtlük yönüne dokunmadan bunun bir “topyekün karşı ihtilal” başlangıcı manasına alınmasına engel olmaya çalışıyordu. Parti Genel Başkanı Vekili İsmet Paşa söz alarak, Halk Partisi hükümetinin bu mesele karşısında kat’i tedbirler almış olduğunu, bundan sonra alınması gerekecek tedbirlerin de katiyen gecikmeyeceğini, meselenin behemehal ve esaslı surette kökünden bitirileceğini söyleyerek; bizim vazifemiz, parti olarak itimat etmek ve bu gibi hadiselere karşı şiddetle hareket eden ve edecek olan hükümete yardım etmektir, dedi.